Çevre ve altyapı
En yoğun ay: 2026-03 — o ayın analizli konuşmalarının %3.7'i bu konuya değindi.
Kanıtı tutanakta birebir doğrulanmış iddialar. Bunlar konuşmacının savlarıdır; doğrulukları değerlendirilmez.
COP31 organizasyonunun Türkiye'ye toplam maliyeti konusunda Meclis görüşmelerinde açıklık getirilmediğini ileri sürdü.
“Verilen cevaplarda yalnızca Birleşmiş Milletler sekretaryasının harcamalarına ilişkin olan 7,7 milyon dolarlık bir rakamdan söz ediliyor ancak Türkiye'nin üstleneceği toplam yükün ne olduğuna dair bir açıklık asla getirilmiyor.”
Teklifle, çeşitli bakanlıklarda olan izinler, tahsisler ve gelir kalemlerinin kontrolü Doğa Koruma Genel Müdürlüğüne devredilmektedir.
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığında olan bazı izinlerin, işlemlerin, tahsislerin... kontrolü Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğüne devredilmektedir”
Eber Gölü'nün Akarçay'daki izinsiz su alımları nedeniyle can çekiştiğini ve denetim mekanizmasının işlemediğini ileri sürdü.
“Gölün tek beslenme kaynağı olan Akarçay'dan yapılan izinsiz su alımları gölün can damarını kesmektedir. Sahada caydırıcı bir denetim mekanizmasının kurulmadığı anlaşılmaktadır; cezalar var ama uygulama yoktur.”
Madencilik faaliyetlarının çevresel sonuçları olarak ormanlar zarar görüyor, meralar yok oluyor, ekosistemler bozuluyor ve su kaynakları kirleniyordu.
“Nerede bir maden sahası açılsa ormanlar zarar görüyor, meralar yok oluyor, endemik bitki türleri ortadan kalkıyor, yaban hayatı bozuluyor, dereler kirleniyor, içme suyu kaynakları risk altına giriyor.”
OECD ülkeleri arasında 11 ülkenin kömürden tamamen çıktığını, 19 ülkenin çıkış tarihi belirlediğini, Türkiye'nin ise çıkış tarihi belirlemeyen 5 ülkeden biri olduğunu belirtti.
“OECD ülkelerinin 11'i kömürden tamamıyla çıkmış durumdadır, 19 ülke kömürden çıkış için tarih vermiş... Türkiye ise bu ülkeler arasında kömür çıkış için hâlâ bir tarih belirleyemeyen 5 ülkeden biridir”
Yaban hayvanlarının yerleşim alanlarına yönelmesinin temelinde madencilik faaliyetleri, orman yok edilmesi, kontrolsüz altyapı projeleri, su varlıklarının yok edilmesi ve plansız kentleşmenin bulunduğunu ileri sürdü.
“...madencilik faaliyetleriyle alanların parçalanması, ormanların yok edilmesi, kontrolsüz altyapı projeleri, su varlıklarının yok edilmesi ve plansız kentleşme sonucu yaban hayvanları çoğalmakta...”
Kurumun plan yapan, izin veren, denetleyen ve ceza kesen tek sesli yapısının hukuk devletindeki denetleme ve dengeleme mekanizmalarını devre dışı bıraktığını savundu.
“Kurumun hem plan yapan hem izin veren hem denetleyen hem de ceza kesip gelir elde eden tek sesli yapısı hukuk devletindeki denetleme ve dengeleme mekanizmalarını tamamen devre dışı bırakmıyor mu?”
Teklif doğayı, hukuk devleti, yetki devredilmezliği ve yargı denetimi Anayasa ilkeleriyle çatışma içine sokmaktadır.
“Bu yaklaşım Anayasa'nın 2'nci maddesindeki hukuk devleti ilkesi ile 6'ncı maddesindeki yetki devredilmezliği ve 125'inci maddesindeki yargı denetimi ilkeleriyle açık bir çatışma içerisindedir”
Doğa Koruma ve Millî Parklar Teşkilatı'na izin verme, bedel belirleme, tahsilat ve denetleme yetkilerinin birlikte verilmesinin kurumsal tarafsızlığı ve çoklu kontrol mekanizmalarını zayıflattığını ileri sürdü.
“...bu kuruma hem izin verme hem üst hakkı tesis etme hem bedel belirleme hem tahsilat yapma hem sözleşme imzalama hem de denetleme yetkisi veriliyor; bu açık bir fonksiyon çatışmasıdır.”
ÇED raporunda bölgede akan bir dere olmadığı belirtilmesini, halbuki atık havuzunun dibinde Sarıyer Deresi'nin aktığını ileri sürerek raporu yanıltıcı buldu.
“...çevre etki değerleme raporunda bölgede akan bir dere olmadığından söz ediliyor. Âdeta raporda yanıltıcı bir bilgi var çünkü bu atık havuzunun hemen dibinde akan Sarıyer Deresi var.”
Türkiye biyolojik çeşitlilik bakımından Avrupa ve Orta Doğu'nun en zengin ülkelerinden birisidir ve bu zenginliğin korunması bilimsel veri temelli saha yönetimiyle mümkündür.
“Türkiye, biyolojik çeşitlilik bakımından Avrupa ve Orta Doğu'nun en zengin ülkelerinden biridir... Bu zenginliğin korunması ancak bilimsel veri temelli bir saha yönetimiyle mümkündür.”
Mevcut su stresi devam ettiği takdirde 2050'de kişi başına düşen su miktarının 1.000 metreküp altına düşeceğini ve Türkiye'nin su kıtlığı yaşayan bir ülke konumuna geçeceğini öne sürdü.
“2050 yılında bu rakamın 1.000 metreküp seviyesinin altına düşmesi ve Türkiye'nin su stresi yaşayan bir ülkeden su kıtlığı yaşayan bir ülke konumuna geçmesi kuvvetle muhtemeldir”