Yöntem

Kapsanan dönem: TBMM 28. Dönem 4. Yasama Yılı, 119 birleşim. Bu birleşimlerin tamamı için tutanak metni, konuşmacı künyesi ve gündem ağacı var: 66.081 konuşma kaydı ve 7.660 gündem bloğu.

Bunların 22 tanesi ham tutanaktır — stenograf kaydının TBMM uzmanlarınca düzeltilmemiş hâli. Bu birleşimlerde yazım hataları bulunabilir ve İÇİNDEKİLER bölümü olmadığı için gündem ağacı zayıftır. Site bunları rozetle işaretler.

Yapısal katman deterministiktir: tutanak dosyaları çözümlenip konuşmalara ayrılır, konuşmacılar milletvekili künyesine bağlanır, gündem blokları satır aralıklarıyla eşleştirilir. Burada yorum yoktur; aynı girdi hep aynı çıktıyı verir. Ölçüm: rol=milletvekili olan konuşmaların %100'i künyeye bağlandı.

Analiz katmanı bir dil modeliyle üretildi. Her konuşma tek tek verildi; model konuşmanın konusunu, ileri sürülen iddiaları, dile getirilen talepleri, anılan sayıları ve mevzuatı, adına konuşulan toplumsal grupları çıkardı. Model iddiaların doğruluğunu değerlendirmez — yalnız kaydeder.

Bu katmanın çıktısı tutanaktaki konuşmaya geri bağlanır. Bağ, iki ayrı ayrıştırıcının aynı belgeden ürettiği metinlerin karşılaştırılmasıyla kuruluyor; analiz edilmiş konuşmaların %95.2'inde bağ kurulabildi. Kurulamayan azınlıkta "kaynağı gör" bağlantısı konuşmanın kendisine değil, o birleşimin tutanağına götürür — yanlış yere götüren bir bağlantı vermektense kapsamı daraltmak doğru.

Analiz katmanında her iddia ve talep bir kanıt alıntısına dayanır ve alıntının tutanaktan birebir kopyalanması istenir. Ama model bunu her zaman yapmaz; bazen cümleyi yeniden yazar.

Bu yüzden her alıntı, kaynak konuşma metniyle karşılaştırılır. Alıntı metinde birebir bulunuyorsa veya "…" ile kısaltılmış ama tüm parçaları metinde geçiyorsa gösterilir ve "kaynağı gör" bağlantısı verilir. Bulunamıyorsa alıntı gösterilmez; iddianın kendisi kalır ama "kanıt doğrulanamadı" rozetiyle işaretlenir.

Uydurulmuş bir alıntı, eksik bir alandan çok daha zararlıdır. Bu yüzden eksik bırakmayı seçtik. Ölçüm: 8.396 iddia, 3.018 talep ve öne çıkan alıntılar birlikte 11.470 kanıt dizgisi; bunların %75'i sitede gösterilebiliyor.

Doğrulanamayan alıntı metni sitenin veri dosyalarına hiç yazılmaz — arayüzde gizlemek yerine build aşamasında düşürülür, böylece uydurulmuş bir alıntının sızma ihtimali kodda kapatılmış olur.

Analiz edilen her konuşmaya kapalı bir listeden (34 kod) en çok üç konu atandı; ilki birincil konudur. Liste kapalıdır: model listede olmayan bir kod üretemez. Konular sayfasında her konunun zaman içindeki seyri, hangi grup adına ne kadar konuşulduğu ve en çok değinen vekiller var.

Zaman grafiklerinde mutlak sayı kullanılmıyor. Analiz edilmiş 22 birleşim aylara eşit dağılmadığı için, bir ayda bir konunun çok görünmesi o konunun gündemde olduğunu değil, o ay daha çok birleşimin analiz edilmiş olduğunu gösterebilirdi. Bu yüzden çubuklar payı gösterir ve her sütunun altında o ayın toplam analizli konuşma sayısı yazar.

Bilgi grafı iki kaynağı birleştirir: konuşmalarda anılan varlıklar (kişi, kurum, yer, mevzuat, toplumsal grup, makam) ve salondaki etkileşimler (sözünü kesme, sataşma, alkış, gürültü). Her kenar en az bir konuşmaya dayanır.

Grafta "BAŞKAN" bir düğüm değildir. Tutanakta oturumu kim yönetirse yönetsin aynı etiketle geçtiği için bir kişi değil, rol yer tutucusudur; düğüm sayılsaydı 1.132 bağlantıyla sahte bir merkez oluşturup grafiği okunamaz hâle getirirdi. Aynı gerekçeyle "Hükümet" ve "Komisyon" da dışarıda bırakıldı.

Varlık adları serbest metindir: aynı özne "AKP", "AK PARTİ", "Adalet ve Kalkınma Partisi" diye geçebiliyor. Bunlar yalnız açık eşanlam olduğunda birleştirildi. Şüpheli durumda ayrı bırakıldı — iki farklı özneyi birleştirmek, ikiye bölmekten daha zararlıdır.

Milletvekili künyesindeki parti, 28. dönem sonu itibarıyla geçerli olan partidir — konuşmanın yapıldığı andaki parti değil. Dönem içinde parti değiştiren vekiller olduğu için, Ekim 2025'te yapılmış bir konuşmayı bugünkü parti etiketiyle göstermek yanıltıcı olabilir.

Bu yüzden site parti kırılımlı zaman serisi çizmez. Konuşma anına sadık parti kesiti için tutanağın kendi etiketi kullanılır: bir konuşma "X Grubu adına" yapılmışsa o grup konuşma anında kesindir. Böyle 2.706 konuşma var ve bunlar Gruplar sayfasında ayrıca sunulur.

Her analizli birleşim için bir günlük özet üretildi. Bu özetteki "dikkat çeken tartışmalar" maddeleri, dayandıkları konuşmaların kimliğini metnin içinde taşır; site bunları tıklanabilir bağlantılara çevirir.

Ölçüm: 22 birleşimin özetlerinde 414 atıf var ve bunların %100'i gerçek bir konuşmaya karşılık geliyor — uydurulmuş atıf yok. Bir atıf gerçek bir konuşmaya çözülemezse bağlantıya çevrilmez, düz metin olarak kalır.

• Kişi hakkında değer yargısı üretilmez.

  Hiçbir yerde bir milletvekili için “sert”, “popülist”, “başarılı” gibi nitelik etiketi türetilmez. Üslup veya kişilik puanı yoktur.

• İddialar kaydedilir, yargılanmaz.

  Bir iddianın doğru olup olmadığına dair rozet veya işaret yoktur. Site “X şunu iddia etti” der, “X yanılıyor” demez.

• Çerçeveleme olgusal bir kayıttır.

  Aynı olguya farklı adlar verildiğinde (“kayyım” / “görevlendirme”) site hangi sözcüklerin kullanıldığını gösterir; hangisinin doğru olduğuna karar vermez.

• Tutum, konuşma hakkındadır; kişi hakkında değil.

  Bir konuşmanın bir öneriye karşı olması, konuşmacı hakkında genel bir yargı değildir. Vekil başına “destekliyor/karşı” karnesi yapılmaz.

• Her veri noktası kaynağına bağlanır.

  Kart, iddia veya alıntı — hepsi tutanaktaki konuşmaya gider.

Kaynak projede bulunan bazı çıktılar bu sitede kullanılmadı: tek bir birleşimin bir bölümünü kapsayan blok bazlı deneme analizi (uyumsuz konu taksonomisi), dil modeline gönderilen iş paketleri ve iki birleşimlik alternatif ayrıştırıcı çıktısı. Bunlar kapsamı genişletmiyor, tutarsızlık getiriyordu.

Build her çalıştığında aşağıdaki sayıları yeniden üretir ve beklenen değerlerden saparsa hata verir — sessizce geçmez.

Son build: 2026-08-25T11:06:59+00:00 · taban denetimi geçti

Tutanakların aslı TBMM'dedir. Her birleşimin kaynak dosyası, boyutu ve SHA-256 özeti Kaynaklar sayfasında listelenir.